CİĞERLERİMİZ YANIYOR
Çok değil birkaç ay sonra yine sık sık ciğerlerimiz yanıyor sözünü sık sık duymaya başlarız. Her yıl yaz aylarında yağmurlar kesilir sıcaklar başlar ve en ufak bir kıvılcım da Ormanlarımız yanmaya başlar.
Çok değil birkaç ay sonra yine sık sık ciğerlerimiz yanıyor sözünü sık sık duymaya başlarız. Her yıl yaz aylarında yağmurlar kesilir sıcaklar başlar ve en ufak bir kıvılcım da Ormanlarımız yanmaya başlar. Bizler ise sadece Orman Yangınlarına üzülüyormuş gibi yapar yakanlara beddua etmekten başka bir şey yapmayız. Ormanlarımız neden yanıyor nasıl söndürülür söndürüldükten sonra orası ne oluyor, bunları bilmeyiz. Sadece beddua ederiz ve çok klişe bir laf olan “efendim arazi açmak otel yapmak için” kasıtlı yakıyorlar.
Kasıtlı olarak çıkartılan orman yangını yokmudur, elbette vardır. Ama bunlardan önce gelin ORMAN YANGINI neden olur nasıl büyür nasıl söndürülür, kimler bu konuya nasıl katkıda bulunur bunları irdeleyelim ve kulaktan duyma hamasi laflar ile sadece beddua etmeyi bırakıp bilimsel anlamda gerçekten bir şeyler yapabilirmiyiz onu düşünelim
Ülkemizde bir yılda ortalama kaç adet orman yangını çıkıyor ne kadar alan yanıyor ve bu yangınların kayıtlara geçen sebepleri nelerdir ve en önemlisi orman yangınlarının söndürülmesinde Devletimizin hangi kurumu 1. Derecede sorumlu bunu biliyormuyuz. Maalesef bunları bir çoğumuz bilmiyoruz. Ben öncelikle bu konular hakkında bilgi vermek istiyorum.
Türkiyede Ormanlar ile ilgili her türlü tasarruf ta olduğu gibi Orman Yangınlarının çıkmasını engellemek yangın esnasında söndürme çalışmalarını yapmak yangın sonrası yanan alanların tekrar ormanlaştırmasını sağlamak Ülkemizin en eski kurumlarından birisi olan Orman Genel Müdürlüğüdür. Diğer bütün kurumlar (Askeri birlikler Belediyeler gibi ) yardım amaçlıdır. (Bu kurumun da eksikleri varmıdır yokmudur bunlar sonraki konu. İlk etapta ben bu konuda net bilgi vermek istiyorum)
Öncelikle bir yılda çıkan orman yangını sayısı ve kaç hektar (10.000 m2) alan yanmaktadır
Uzun yıllar ortalaması (1937–2024)
Yıllık ortalama yangın sayısı: ≈ 1.400 – 1.500 adet
Yıllık ortalama yanan alan: ≈ 20.000 – 22.000 hektar
Son 10 yıl ortalaması (2015–2024)
Yıllık ortalama yangın sayısı: ≈ 2.700 adet
Yıllık ortalama yanan alan: ≈ 25.000 – 26.000 hektar
Bu çıkan yangınların % 97 si doğrudan yada dolaylı olarak İNSAN kaynaklıdır. Geri kalan sadece % 3 gibi çok küçük kısmı DOĞAL NEDENLER (Özellikle Yıldırım) gibi nedenlerden kaynaklanmaktadır
İnsan kaynaklı nedenler ise şunlardır
İhmal Dikkatsizlik (Anız yakma, piknik, sigara izmariti, çoban ateşi vb.) % 70
Enerji Nakil hattından kaynaklanan % 10
Çöplük vs. %5
Kasıt Kundaklama (özellikle terör) % 5
Kasıt Tarla Açma % 5
Kaza (avcılık araç kazası vb) %5
Bu rakamlar Orman Genel Müdürlüğünün resmi internet sitesinde mevcuttur.
Bir sonraki yazımda Orman Yangınları nasıl ve neden oluşur, nasıl ve neden büyür, nasıl söndürülür konuları hakkında bilgiler paylaşacağım.
Hepinize iyi haftalar
Yazar
Vefa Tetik
Emekli Orman Mühendisi